خلاصه پرونده
قانون جدید چک صیادی از سال ۱۴۰۰ با هدف پایان دادن به چکهای برگشتی و افزایش اعتبار این سند تجاری، سامانه صیاد را راه اندازی کرد که صدور، تأیید و انتقال چک را الکترونیکی و شفاف میکند.
- چک ثبتنشده در سامانه صیاد، فقط یک تکه کاغذ است و بانک آن را نقد نخواهد کرد.
- صادرکننده چک موظف است اطلاعات چک (مبلغ، تاریخ و مشخصات گیرنده) را در سامانه صیاد ثبت کند.
- گیرنده چک باید وارد سامانه شده و دریافت آن را تأیید کند تا مالک قانونی آن محسوب شود.
- برای انتقال چک، باید از طریق گزینه "انتقال" در سامانه صیاد استفاده کرد و پشتنویسی چک اعتبار قانونی ندارد.
- استعلام وضعیت اعتباری صادرکننده چک از طریق سامانه پیامکی 701701 یا اپلیکیشنهای بانکی امکانپذیر است.
راهنمای کامل قانون جدید چک صیادی: خداحافظی با چک بیمحل!
قوانین جدید چک که از سال ۱۴۰۰ اجرایی شد، یک انقلاب در نظام بانکی و اقتصادی کشور بود. هدف اصلی این تحول، پایان دادن به کابوس چکهای برگشتی و افزایش اعتبار این مهمترین سند تجاری بود. محور اصلی این تغییرات، راهاندازی "سامانه صیاد" توسط بانک مرکزی است که صدور، تأیید و انتقال چک را کاملاً الکترونیکی و شفاف کرده است. در ادامه، به صورت گام به گام با تمام جزئیات این قانون آشنا میشویم.
مهمترین قانون جدید: چک ثبتنشده در صیاد، فقط یک تکه کاغذ است!
این کلیدیترین نکتهای است که باید بدانید. بر اساس قانون جدید، یک برگه چک صیادی به خودی خود هیچ ارزشی ندارد، مگر اینکه اطلاعات آن (شامل مبلغ، تاریخ و مشخصات گیرنده) توسط صادرکننده در سامانه صیاد ثبت شده باشد.
اگر چکی را دریافت کردید که در سامانه ثبت نشده بود، بانک آن را نقد نخواهد کرد و از نظر قانونی، شما نمیتوانید آن را به عنوان یک "چک" برگشت بزنید. این برگه صرفاً یک سند برای اثبات بدهی در دادگاه حقوقی است، نه یک چک با مزایای قانونی آن.
راهنمای گام به گام کار با چک صیادی: از صدور تا نقد کردن
فرآیند کار با چکهای جدید شامل سه مرحله اصلی است که هم صادرکننده و هم گیرنده چک باید آن را انجام دهند.
مرحله اول: ثبت چک توسط صادرکننده
صادرکننده چک موظف است پس از نوشتن اطلاعات روی برگه چک، دقیقاً همان اطلاعات را در سامانه صیاد نیز ثبت کند.
-
روش ثبت: از طریق اپلیکیشنهای پرداخت، موبایلبانک یا اینترنتبانک.
-
اطلاعات لازم: کد ملی گیرنده، مبلغ چک، و تاریخ سررسید.
مرحله دوم: تأیید چک توسط گیرنده
شخصی که چک را دریافت میکند، باید وارد سامانه صیاد شده و دریافت آن را تأیید کند.
-
نحوه استعلام و تأیید: با وارد کردن شناسه ۱۶ رقمی چک در اپلیکیشنهای بانکی، مشخصات ثبت شده توسط صادرکننده نمایش داده میشود. گیرنده باید این اطلاعات را با برگه چک تطبیق داده و در صورت صحت، آن را "تأیید" کند.
مرحله سوم: انتقال چک (در صورت نیاز)
اگر گیرنده چک بخواهد آن را به شخص دیگری منتقل کند، دیگر نیازی به پشتنویسی چک نیست. او باید وارد سامانه صیاد شده و با استفاده از گزینه "انتقال"، چک را به نام فرد جدید ثبت کند. فرد جدید نیز باید وارد سامانه شده و آن را تأیید کند.
۵ اشتباه رایج در کار با چک صیادی که حساب شما را خالی میکند!
برای جلوگیری از مشکلات، از این اشتباهات مرگبار پرهیز کنید:
-
اشتباه اول: عدم استعلام قبل از دریافت چک
-
این کار را نکنید: چک را صرفاً بر اساس اعتبار ظاهری فرد دریافت نکنید.
-
این کار را بکنید: قبل از دریافت هر چکی، حتماً شناسه ۱۶ رقمی آن را در سامانه صیاد استعلام بگیرید تا از وضعیت اعتباری صادرکننده (رنگبندی) مطلع شوید.
-
-
اشتباه دوم: عدم تأیید چک پس از دریافت
-
این کار را نکنید: چک را در کیف خود نگذارید و تأیید آن را به بعد موکول نکنید.
-
این کار را بکنید: بلافاصله پس از دریافت چک، وارد سامانه شده و آن را تأیید کنید. تا زمانی که شما چک را تأیید نکنید، مالک قانونی آن محسوب نمیشوید.
-
-
اشتباه سوم: قبول چک در وجه "حامل"
-
این کار را نکنید: قانون جدید چک، مفهوم "چک در وجه حامل" را حذف کرده است. هرگز چکی را که مشخصات گیرنده آن در سامانه ثبت نشده، قبول نکنید.
-
این کار را بکنید: چک باید حتماً به نام شما (با کد ملی شما) در سامانه ثبت شده باشد.
-
-
اشتباه چهارم: عدم تطبیق اطلاعات روی کاغذ با سامانه
-
این کار را نکنید: به اطلاعات نوشته شده روی چک اکتفا نکنید.
-
این کار را بکنید: هنگام تأیید چک، به دقت مبلغ و تاریخ ثبت شده در سامانه را با آنچه روی برگه چک نوشته شده مقایسه کنید. ملاک بانک، اطلاعات ثبت شده در سامانه صیاد است.
-
-
اشتباه پنجم: پشتنویسی چک برای انتقال
-
این کار را نکنید: برای انتقال چک به دیگری، آن را پشتنویسی نکنید. این کار هیچ اعتبار قانونی ندارد.
-
این کار را بکنید: حتماً از طریق گزینه "انتقال" در سامانه صیاد، چک را به نام فرد جدید منتقل کنید.
-
چگونه از اعتبار صادرکننده چک استعلام بگیریم؟ (سیستم رنگبندی صیاد)
یکی از بهترین امکانات قانون جدید، قابلیت استعلام وضعیت اعتباری صادرکننده چک است. شما میتوانید با ارسال شناسه ۱۶ رقمی چک به سامانه پیامکی 701701 یا از طریق اپلیکیشنهای بانکی، یکی از وضعیتهای زیر را دریافت کنید:
| وضعیت | توضیحات | توصیه |
| سفید | صادرکننده هیچ چک برگشتی ندارد. | وضعیت عالی - معامله با ریسک بسیار پایین. |
| زرد | دارای ۱ چک برگشتی یا تعهد تا سقف ۵ میلیون تومان. | احتیاط کنید - ریسک معامله کمی بالاتر است. |
| نارنجی | دارای ۲ تا ۴ چک برگشتی یا تعهد تا سقف ۲۰ میلیون تومان. | ریسک متوسط - در معامله دقت بیشتری کنید. |
| قهوهای | دارای ۵ تا ۱۰ چک برگشتی یا تعهد تا سقف ۵۰ میلیون تومان. | ریسک بالا - تا حد امکان از معامله خودداری کنید. |
| قرمز | بیش از ۱۰ چک برگشتی یا تعهد بالای ۵۰ میلیون تومان. | وضعیت خطرناک - هرگز از این فرد چک قبول نکنید. |
ثبت چک صیادی از سیر تا پیاز: همه چیز درباره قانون جدید چک و جلوگیری از ضرر
به عنوان صادرکننده چک، این مهمترین بخش قانون برای شماست. فراموش نکنید که اگر چک شما در سامانه صیاد ثبت نشود، از نظر قانونی هیچ اعتباری ندارد و بانک آن را پاس نخواهد کرد. ثبت صحیح چک نه تنها یک الزام قانونی، بلکه نشاندهنده مسئولیتپذیری و اعتبار شما در بازار است. برای جلوگیری از هرگونه مشکل یا اختلاف در آینده، مراحل زیر را با دقت دنبال کنید:
مراحل گام به گام ثبت چک برای صادرکننده:
-
دریافت اطلاعات دقیق گیرنده: قبل از هر کاری، حتماً نام کامل و کد ملی (برای اشخاص حقیقی) یا شناسه ملی (برای شرکتها و اشخاص حقوقی) فردی که میخواهید چک را به نام او صادر کنید، دریافت نمایید. بدون این اطلاعات، ثبت چک ممکن نیست.
-
انتخاب ابزار ثبت: یکی از روشهای زیر را برای ورود به سامانه صیاد انتخاب کنید:
-
اپلیکیشنهای پرداخت معتبر: مانند آپ، ۷۲۴ و...
-
موبایلبانک یا اینترنتبانک: تقریباً تمام بانکها در اپلیکیشن و سایت خود، منوی "مدیریت چک صیادی" را دارند.
-
مراجعه حضوری به شعبه بانک: اگر به ابزارهای آنلاین دسترسی ندارید، میتوانید به شعبه بانکی که از آن دسته چک گرفتهاید مراجعه کنید.
-
-
ورود اطلاعات چک در سامانه: پس از ورود به سامانه، گزینه "ثبت چک" را انتخاب کنید. سپس سامانه از شما میخواهد:
-
شناسه ۱۶ رقمی صیادی: این کد منحصر به فرد روی قسمت بالای سمت چپ چک شما درج شده است. آن را وارد کنید.
-
اطلاعات چک: مبلغ چک، تاریخ سررسید و اطلاعات هویتی گیرنده (که در گام اول دریافت کردید) را به دقت وارد نمایید.
-
-
تأیید نهایی و اطلاعرسانی: قبل از ثبت نهایی، یک بار دیگر تمام اطلاعات وارد شده را با برگه چک تطبیق دهید. پس از اطمینان از صحت اطلاعات، آن را تأیید کنید.
-
نکته بسیار مهم: حتماً پس از ثبت چک، به گیرنده اطلاع دهید که وارد سامانه شده و چک را تأیید کند. تا زمانی که گیرنده چک را تأیید نکند، فرآیند تکمیل نشده است.
-
استعلام چک صیادی قبل از دریافت: چگونه با قانون جدید، چک برگشتی نگیریم؟
این بخش مهمترین سپر دفاعی شما به عنوان گیرنده چک است. قانون جدید این قدرت را به شما داده است که دیگر چشمبسته و صرفاً بر اساس اعتماد، چک قبول نکنید. استعلام چک قبل از دریافت، دو اطلاعات حیاتی را در اختیار شما قرار میدهد: اول، اطمینان از اینکه چک در سامانه ثبت شده و دوم، آگاهی از سابقه اعتباری صادرکننده.
چگونه قبل از گرفتن چک، آن را استعلام کنیم؟
قانون طلایی: هرگز، تحت هیچ شرایطی، چکی را قبل از استعلام گرفتن، از صادرکننده تحویل نگیرید.
-
دریافت شناسه ۱۶ رقمی: از صادرکننده بخواهید شناسه ۱۶ رقمی چک صیادی را برای شما بخواند یا از آن عکس بگیرد. شما برای استعلام فقط به همین کد نیاز دارید.
-
انتخاب روش استعلام:
-
روش سریع (پیامک): شناسه ۱۶ رقمی چک را (بدون هیچ حرف یا کاراکتر اضافهای) به سرشماره 701701 پیامک کنید. در عرض چند ثانیه، وضعیت اعتباری صادرکننده در قالب یک رنگ برای شما ارسال میشود. (هزینه این پیامک مطابق تعرفه بانک مرکزی است).
-
روش کامل (اپلیکیشنهای بانکی و پرداخت): وارد اپلیکیشن بانکی خود شده، به بخش "مدیریت چک صیادی" بروید و گزینه "استعلام وضعیت چک" را انتخاب کنید. با وارد کردن شناسه ۱۶ رقمی، وضعیت اعتباری صادرکننده به شما نمایش داده میشود.
-
-
تحلیل نتیجه و تصمیمگیری: اکنون با توجه به رنگی که سامانه به شما نشان میدهد، تصمیم بگیرید:
-
سفید: بهترین وضعیت. صادرکننده خوشحساب است. با خیال راحت چک را قبول کنید (البته پس از تأیید در سامانه).
-
زرد، نارنجی و قهوهای: وضعیتهای هشدار. به این معناست که فرد سابقه چک برگشتی دارد. ریسک معامله با او بالاتر است و باید با احتیاط کامل عمل کنید.
-
قرمز: وضعیت خطر. این فرد تعداد زیادی چک برگشتی رفع سوءاثر نشده دارد. توصیه اکید میشود از پذیرفتن چک این شخص خودداری کنید.
-
با انجام این سه گام ساده، شما قدرت را در معامله به دست میگیرید و ریسک دریافت چک برگشتی را به نزدیک صفر میرسانید.
قوانین چک پیچیدهتر از همیشه؛ با یک مشاور متخصص، معامله امن انجام دهید!
قوانین جدید چک اگرچه امنیت را افزایش دادهاند، اما عدم آگاهی از جزئیات آن میتواند به سادگی منجر به از دست رفتن سرمایه شما شود. اگر با یک پرونده چک برگشتی روبرو هستید یا در مورد یک معامله مهم نیاز به راهنمایی دارید، وکلای متخصص ما در "وکالتراه" آمادهاند تا به شما مشاوره دهند.یک مشاوره درست، بهتر از یک عمر پشیمانی است. همین امروز با ما تماس بگیرید.
[دکمه فراخوان به اقدام: درخواست مشاوره حقوقی فوری]
دیدگاه کاربران (10)
با سلام و احترام، میترسم که در مورد انجام معاملات چک با قوانین جدید چک، چه تغییراتی در فرایند صدور و استفاده از چک وجود دارد؟ آیا امکان صدور چک برای افراد غیر معتبر از طریق سامانه صیاد بانک مرکزی وجود دارد؟ اگر چنین باشد، چگونه میتوانیم از این تغییرات آگاه شویم؟
با سلام و احترام، من به دنبال اطلاعات بیشتری در مورد چگونگی استفاده از سامانه صیاد بانک مرکزی برای صدور چک هستم. آیا میتوانید توضیحاتی در مورد نحوه ثبت و اعتبارسنجی چک در این سامانه ارائه دهید؟ همچنین، آیا این سامانه برای افراد غیرتجاری نیز قابل استفاده است؟
سلام با سلام و احترام، من از قانون جدید صدور چک اطلاع کافی ندارم. میتوانید بهتر توضیح دهید که چگونه این قوانین جدید به بهبود سلامت اقتصادی کمک میکنند و چه تغییراتی در سیستم صدور چک ایجاد کردهاند
سلام با سلام و احترام، میخواستم بپرسم که آیا این قوانین جدید چک برای افراد حقیقی و حقوقی یکسان است یا تفاوتهایی دارند؟ به ویژه در مورد استفاده از سامانه صیاد بانک مرکزی، آیا همه باید از آن استفاده کنند یا فقط برخی؟
با سلام و احترام، من از قوانین جدید صدور چک اطلاع ندارم. میتوانید بهتر توضیح دهید که چگونه این قوانین به بهبود سلامت اقتصادی کمک میکنند؟ خصوصاً در مورد اینکه چگونه سامانه صیاد بانک مرکزی کار میکند، اطلاعات بیشتری میخواهیم
با سلام و احترام، میخواستم بپرسم که آیا قوانین جدید صدور چک بر افراد حقیقی نیز تأثیر میگذارد؟ چرا که به نظر میرسد بیشتر به افراد حقوقی مربوط میشود. از اینکه این اصلاحات چه تأثیراتی بر معاملات روزمره افراد حقیقی خواهد داشت، اطلاعات بیشتری میخواستم بدانم.
سلام با سلام و احترام، میخواهم بپرسم که این قوانین جدید چک به چه صورت بر کاربران و کسبوکارهای کوچک تأثیر میگذارد؟ آیا کاربران باید برای صدور چک اقداماتی خاصی انجام دهند یا این تغییرات فقط برای بانکها و مؤسسات مالی است؟ ممنون از پاسخ
سلام با سلام و احترام من می خواهم بدانم که آیا این قوانین جدید چک برای افرادی که در تجارت بین المللی فعالیت می کنند نیز اعمال می شود یا فقط برای معاملات داخلی است
با سلام و احترام، من از اینکه این موضوع را مطرح کردید، بسیار خوشحالم. اما میخواهم بدانم که این قوانین جدید چگونه به افراد غیرمحل اعمال میشوند؟ آیا امکان وجود دارد که افراد غیرمحل همچنان بتوانند چک صادر کنند؟
درود بر شما
من می خواهم بدانم که چگونه می توانم برای صدور چک جدید از سامانه صیاد بانک مرکزی استفاده کنم؟ آیا این سامانه برای همه افراد قابل دسترسی است یا فقط برای بانک ها؟
ثبت دیدگاه یا پرسش حقوقی